Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach: Działajmy teraz, aby chronić teraźniejszość i zabezpieczyć naszą przyszłość.

17-lis-2025

W dniach 18-24 listopada obchodzimy Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach, ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Antybiotykooporność (AMR) ma miejsce, gdy bakterie, wirusy, grzyby lub pasożyty ewoluują w taki sposób, że leki nie są w stanie ich zniszczyć lub zahamować wzrostu. To sprawia, że leczenie infekcji staje się trudniejsze, a ryzyko rozprzestrzeniania się chorób, ich nasilenia, a nawet zgonu wzrasta. Z powodu odporności na leki, antybiotyki i inne środki przeciwdrobnoustrojowe tracą skuteczność, prowadząc do infekcji znacznie trudniejszych, a czasem wręcz niemożliwych do leczenia. Celem inicjatywy jest podnoszenie świadomości na temat zagrożeń związanych z nadużywaniem antybiotyków, ale też ich wpływu na środowisko.

Spółka Fresenius Kabi inwestuje w technologie produkcyjne, aby ograniczać ryzyka związane z antybiotykoopornością. W sierpniu br. Wytwórnia Płynów Infuzyjnych w Kutnie otrzymała certyfikat BSI Kitemark™ dla zminimalizowanego ryzyka oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe dla dwóch produkowanych w zakładzie antybiotyków. Certyfikat jest uwieńczeniem wysiłków na rzecz minimalizacji uwalniania pozostałości antybiotyków do środowiska i kontroli emisji w procesach wytwórczych. Tym samym zakład w Kutnie dołączył do pozostałych jednostek Fresenius Kabi w Europie, które również posiadają tę certyfikację.

„To ważny krok w realizacji naszego zobowiązania do odpowiedzialnej produkcji antybiotyków. Certyfikacja potwierdza zgodność naszych procesów produkcyjnych z Antibiotic Manufacturing Standard opracowanym przez AMR Industry Alliance. Wdrażamy właściwe środki i kontrole dotyczące odprowadzania ścieków. Ograniczamy ryzyka rozwoju odporności poprzez nieustanne usprawnianie procesów produkcji antybiotyków w naszym zakładzie” – podkreśla Tomasz Halik, dyrektor Wytwórni Płynów Infuzyjnych w Kutnie.

Prawie 100 lat temu Aleksander Fleming odkrył, że pleśń hamuje wzrost bakterii gronkowca złocistego. To był początek ery antybiotyków, ery, która zrewolucjonizowała współczesną medycynę. Już podczas dalszych badań Fleming zauważył, że kolejne szczepy bakterii są mniej wrażliwe na penicylinę. W swoim wykładzie noblowskim, w 1945 r. przewidział, że ludzkość będzie w przyszłości zmagać się z problemem antybiotykooporności[1].

Mimo, że problem jest znany od dziesięcioleci, zjawisko antybiotykooporności narasta[2]. W latach 2018–2023 odnotowano wzrost oporności na antybiotyki w ponad 40% monitorowanych kombinacjach patogen-antybiotyk, a roczne tempo wzrostu wynosiło 5–15%.[3]

A jest to wyzwanie nie tylko medyczne, ale także finansowe. Koszty leczenia pacjentów z zakażeniami wywołanymi opornymi bakteriami obciążają budżety szpitali. Szacuje się, że tego typu infekcje przyczyniają się w Unii Europejskiej do około 31-39 tysięcy zgonów rocznie, w tym około 2 tysięcy w Polsce[4]. Według WHO w najbardziej pesymistycznym scenariuszu, w przypadku niepodjęcia jakichkolwiek działań przeciwko antybiotykoodporności, liczba ta może wzrosnąć do 10 milionów zgonów na świecie do 2050 r.[5]

Ważne są monitorowanie stosowania antybiotyków i ich zrównoważona produkcja. Spółka Fresenius Kabi inwestuje w swoje technologie produkcyjne, aby ograniczać ryzyka związane z antybiotykoopornością na poziomie produkcji.

Ograniczanie zjawiska AMR to działania, które wdrożyć może każdy pacjent. Przede wszystkim: ściśle przestrzegać zaleceń lekarzy, przyjmować leki zgodnie z ustalonymi dawkami i harmonogramem, dbać o higienę i odporność, przyjmować szczepienia, które zapobiegają infekcjom i tym samym wspierają ograniczanie nadmiernego stosowania antybiotyków. Ważne jest też, promowane przez Unię Europejską podejście „Jedno Zdrowie”[6], które uwzględnia perspektywę medycyny, weterynarii, hodowli roślin i zwierząt oraz ochrony środowiska. Konsekwentna polityka na rzecz racjonalnego stosowania antybiotyków, podejmowanie decyzji na podstawie dowodów, rozwój nowych szczepionek i leków są niezbędne do ograniczania wzrostu oporności.

„W ramach strategii #FutureFresenius, której celem jest transformacja i adaptacja procesów do przyszłych wyzwań chcemy wdrażać i promować wiedzę o antybiotykach i ich prawidłowe stosowanie. Cieszy rozwój medycyny opartej na dowodach – dzięki testom dostępnym choćby w przychodniach możemy uniknąć leczenia infekcji niewłaściwymi antybiotykami ograniczając tym samym ich nadużywanie i ryzyko rozwoju oporności” – podkreśla Maciej Chmielowski, prezes zarządu spółki Fresenius Kabi Polska.

Skuteczne przeciwdziałanie narastającej oporności wymaga skoordynowanych międzysektorowo i globalnie działań. AMR to także poważny koszt ekonomiczny. Bank Światowy w 2017[7] roku oszacował, że niekontrolowana antybiotykooporność może do 2050 roku spowodować spadek światowego produktu krajowego brutto o 3,8% rocznie oraz wpędzić 28 milionów ludzi w ubóstwo. Jest więc milion powodów, aby „działać teraz: chronić teraźniejszość i zabezpieczyć naszą przyszłość”.

[1] Fleming Aleksander, wykład noblowski, Penicylina, 11 grudnia 1945 r., Alexander Fleming - Nobel Lecture, str. 93, dostęp 24.10.2025.

[2] Gierelak Grzegorz, Olczak-Pieńkowska Anna, Szpitalne realia antybiotykooporności (i jej koszty),

Szpitalne realia antybiotykooporności (i jej koszty) - Menedżer Zdrowia – Termedia, 28.09.2025, dostęp 10.10.2025.

[3] WHO, WHO warns of widespread resistance to common antibiotics worldwide, dostęp 13.10.2025.

[4] Gierelak Grzegorz, Olczak-Pieńkowska Anna, op. cit. oraz Antimicrobial Resistance Collaborators, Global burden of bacterial antimicrobial resistance in 2019: a systematic analysis, The Lancet; 399(10325): P629-655, 2022, DOI: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)02724-0, dostęp 13.10.2025.

[5] WHO, no-time-to-wait-securing-the-future-from-drug-resistant-infections-en.pdf, str. 3, dostęp 27.10.2025.

[7]Bank Światowy, Antimicrobial Resistance (AMR), dostęp 13.10.2025.